على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3998

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ياژه ( y je ) ا . پ . سخنهاى بىمعنى و هر چيز بيهوده و بىحاصل و باطل . و مردم اوباش و آواره . و كسى كه معروف بحماقت و نادانى باشد . يأس ( ya's ) ا . ع . نوميدى خلاف رجا . يأس ( ya's ) م . ع . يئس يأسا و يأسة ( از باب سمع و فتح و از باب حسب و ضرب شذوذا ) : نوميد گرديد و بريد اميد را . و قرئ قوله تعالى : لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ . و فقط از باب سمع بمعنى دانستن و ظاهر شدن مىباشد . قوله تعالى : أَ فَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا . و يئست المراة : نازاينده گرديد آن زن . ياس ( ya's ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نااميدى و مأيوسى و ترس و خوف و بيم . ياس ( y s ) ا . پ . نام درختى كه داراى گلهاى خوش‌بو مىباشد و داراى چندين قسم ياس سفيد و ياس زرد و ياس بنفش و جز آن . ياسا ( y s ) ا . پ . مأخوذ از مغولى - فرمان و حكم پادشاهى و اعلان و قانون و قانون نامه‌اى كه به حكم و دستور العمل چنگيز پادشاه مغول نوشته شده . و عقوبت و سياست . و چوب ياسا : ضرب تازيانه و شلاق . ياساق ( y s q ) ا . پ . مأخوذ از مغولى - قانون نامه مغول . و تفسير و تعبير . و تجسس . و ترتيب و لشكركشى . و تأويل شك و شبهه و اصلاح خبط و خطا . و ممانعت . و تنبيه و سياست . و بياساق رسيدن : بعقوبت رسيدن و عذاب كشيدن . و چوب ياساق و يا شمشير ياساق : چوب و يا شمشير تأديب كه بدان شخص مجرم و گناهكار را موافق فتواى قاضى عقوبت كرده بسزا مىرسانند . ياسا ميشى ( y s - mici ) ا . پ . مأخوذ از مغلى - آراستگى و ترتيب و انتظام . و حكومت و حراست . ياسان ( y s n ) ا . پ . لايق و سزاوار . و نام پيغمبرى . يأسة ( ya'sat ) م . ع . يئس ياسا و يأسة . ر . يأس . ياستن ( y stan ) ا . پ . قوت و قدرت و توانايى و طاقت . ياسج ( y sej ) و ياسچ ( y sec ) ا . پ . نير پيكان‌دار . و تيرى كه پادشاه اسم خود را بر آن نوشته باشد . ياسر ( y ser ) ا - ص . ع . شتر كش . و آسان . و طرف چپ . و قسمت كنندهء جزور قمار . و قمارباز . ج : ايسار . و از اعلام است . و محمد بن ابراهيم ياسر اول كسى است كه بابو العباس سفاح بيعت كرد . ياسم ( y sam ) و ( y sem ) و ياسمن ( y saman ) ا . پ . درخت ياس . ياسمن بو ( y saman - bu ) واو مجهول و ( y saman - bo ) ص . پ . چيزى كه داراى بوى ياس باشد . ياسمن بوئى ( y saman - bui ) واو مجهول و ( y saman - bov'i ) ا . پ . خوشبويى ياس و عطر ياس . ياسمنى ( y samani ) ص . پ . برنك ياس . ياسمون ( y samun ) و ياسمين ( y samin ) ا . پ . درخت ياس . ياسمينك ( y saminak ) ا . پ . ياس كوچك و خرد . ياسور ( y sur ) ا . پ . مأخوذ از تركى - آنكه در جنك صف‌آرايى مىكند و صفوف را آراسته مىنمايد . ياسه ( y se ) ا . پ . راه و رسم و قاعده و قانون . و تمنا و خواهش و آرزو . ياسين ( y sin ) ا . ع . از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نيز بمعنى يا انسان مىباشد . و از اعلام است . ياش ( y c ) ا . پ . نوعى از پشم . و عمر و سال . ياشداش ( y c - d c ) ا . پ . هم‌سن و هم‌زاد و داراى يك سن . ياشق ( y coq ) ا . پ . نام درختى . ياشه ( y ce ) ا . پ . گول و احمق . و شخص بيكاره و بيفايده . ياصول ( y sul ) ا . ع . اصل و بن و بيخ و ريشه و نژاد . ياعاط ( y ' t ) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان گرك و اسب را زجر كنند و رانند . و نيز كلمه‌ايست كه چون رقيب لشكر دشمن را بيند اهل خود را بدان بيم كند . ياغمه ( y qme ) ا . پ . يغماء . ياغوز ( y quz ) ا . ع . نام جايى . ياغى ( y qi ) ا . پ . زمين و ارض و خاك . و دشمن . ياغىگرى ( y qi - gari ) ا . پ . دشمنى و عداوت و خصومت و مخالفت . ياف ( y f ) ص . پ . بيهوده و ياوه و باطل . يافا ( y f ) ا . پ . نام شهرى . يافت ( y ft ) پ . ح م . يافتن . ا . پيدا شدگى و حصول و انكشاف . و يافت شدن : پيدا شدن و ميسر گرديدن . و نايافت : ناياب و ميسر ناگشته . يافتن ( y ftan ) ف م . پ . پيدا كردن و ميسر كردن و حاصل كردن . و